Zagađenje vazduha u Kraljevu

Već danima, usled velikog zagađenja vazduha, u Kraljevu, posebno u jutarnjim i večernjim časova, subjektivan osećaj je da se  „diše na škrge„. Građani upozoravaju da se u gradskim, ali i prigradskim naseljima poput Ribnice i Konareva, oseća  miris koji podseća na miris  dima i paljene plastike, kao i da se u periodu najvećeg zagađenja, u naseljima sa niskom nadmorskom visinom i oko Ibarske magistrale,  ne vidi ,,prst pred okom„.

Primera radi, tokom jučerašnjeg dana, u popodnevnim časovima, u delu između Jug Bogdanove i Ulice Oktobarskih žrtava, indeks zagađenja suspendovanim čestica dostigao je 220 mikrograma po metru kubnom. U naselju Ribnica, koncentracija PM čestica često je i dvostruko veća u odnosu na ostale delove grada sa mernim jedinicama, što ovo naselje čini jednim od najkritičnijim kada je kvalitet vazduha u pitanju. Nažalost, za veliki broj potencijalno  kritičnih naselja i dalje ne postoje merni uređaji, kao što su industrijske zone i mesta duž Ibarske magistrale.

Opšte je poznato da aerozagađenje negativno utiče na zdravlje, posebno osetljivih grupa stanovništva, pa i ne čudi podatak što su u danima iza nas, kod školske i predškolske dece zabeležene učestalije respiratorne infekcije, a vrtićke grupe ,,prepolovljene“.

Prema rečima pedijatara, kada se u sezoni virusa i bakterija pridoda i enormno zagađenje vazduha, dolazi do pogoršanja već postoječih infekcija, ali i do izazvanja novih. Aerozagađenje ima snažan i dokazano štetan uticaj na najmlađe, naročito u prvim godnama života, jer dišu brže (udišu više zagađenja), pluća i mozak su u razvoju, disajni putevi su uži, pa lakše dolazi do opstrukcije.

– Najviše  su ugroženi mališani sa hroničnim bolestima, posebno astmatičari i deca sa povremenim opstruktivnim bronhitisom, ali jasno je i da utiče i na one bez opstruktivnih bolesti pluća. Magični način da ih zaštitimo ne postoji, osim da nose maske nalik deci u kineskim najzagađenijim gradovima i da se ne provetravaju prostorije u satima najvećeg zagađenja. Nažalost, pored trenutnih posledica koje se leče ,,klasičnim“ medikamentima, pretpostavlja se da visoko zagađenje ostavlja i trajne posledice pogotovo na osetljive grupe stanovništva, ali koje su, vreme će pokazati – objašnjava pedijatar dr Rade Gajović.

Podsetimo, prema procenama Evropske agencije za životnu sredinu, u 2023. godini, u Srbiji je bilo skoro 11.000 smrtnih slučajeva povezano sa zagađenjem vazduha, dok Kraljevo godinama nosi neslavnu ,,titulu“ jednog od najzagađenijih gradova u Srbiji.

Zahvaljujujući  incijativi Lokalnog fronta, u Kraljevu je postavljeno pet merača kvaliteta vazduha u centru, Jarčujku, Sijećem polju, Ribnici i Mataruškoj Bnaji, a podaci su dostupni u ralnom vremenu, on line ili preko aplikacija poput Air Visual. Državni sistem merenja vazduha u Srbiji obuhvata monitoringe koje sprovodi Zavod za javno zdravlje, ali ti podaci često nisu dostupni u realnm vremenu i objavljuju se kasnije.

_____________________________________________________________