Oglašen rani javni uvid prostornog plana sliva akumulacije Svračkovo

Agencija za prostorno planiranje i urbanizam oglasila je rani javni uvid povodom izrade Prostornog plana područja posebne namene sliva akumulacije Svračkovo. Neposredni predmet PPPPN-a predstavljaju vodni objekti izvorišta vodosnabdevanja Rzav (planirana brana i akumulacija) koji su ključni objekti vodoprivredne infrastrukture u okviru Zapadnomoravsko-rzavskog regionalnog sistema za snabdevanje stanovništva vodom – podsistem Rzav sa akumulacijom Svračkovo, kao i za zaštitu od velikih voda i eroziju priobalja, odnosno oplemenjavanje malih voda, ribarstvo, održivi turizam, energetiku i dr.

Prostorni plan će se direktno sprovoditi izdavanjem lokacijskih uslova (za zonu I zaštite), odnosno sadržaće detaljnu razradu za zonu I zaštite sliva akumulacije Svračkovo sa branom, pribranskim objektima i pristupnim saobraćajnicama, deponijom humusa i delom cevovoda sirove vode, ukupne površine od oko 250 ha.

– Za potrebe izrade ovog PPPPN-a i tehničke dokumentacije Srbijavode su realizovale geodetsko snimanje prostora u obuhvatu cele zone I akumulacije i delova zona II i III duž važnijih pritoka. Pored ovoga urađen je projekat upravljanja akumulacijom Svračkovo, kao i procena uticaja na životnu sredinu akumulacije Svračkovo. Pored navedene dokumentacije Prostorni plan će biti zasnovan i na drugoj relevantnoj planskoj, studijskoj, tehničkoj i drugoj dokumentaciji, rezultatima dosadašnjih istraživanja i važećim dokumentima u Srbiji. Ovim planom posebno će se analizirati odnos planiranih objekata (brana i akumulacija) prema okruženju i životnoj sredini, sa akcentom na mere zaštite akumulacije. Ovim Prostornim planom će se utvrditi predlog zona sanitarne zaštite izvorišta i mera zaštite akumulacije. U okviru tehničke dokumentacije, sagledaće se i zahtevi izrade Elaborata o zonama sanitarne zaštite sliva akumulacije Svračkovo – navodi se u dokumentaciji.

Osnovni razlog za izradu i donošenje PPPPN-a je, kako se dodaje, stvaranje uslova za realizaciju nacionalnih interesa u oblasti vodoprivredne infrastrukture na principima održivog razvoja. Prostornim planom utvrdiće se prostor za branu i akumulaciju Svračkovo i uspostaviti zone sanitarne zaštite akumulacije (na osnovu relevantnih rezultata Studije upravljanja akumulacijom Svračkovo, kao i prateće tehničke dokumentacije).

– Prioritet će biti realizacija sistema akumulacije Svračkovo sa pratećom infrastrukturom, u cilju trajnog rešavanja problema nestašice vode, pre svega u gradu Čačku i opštinama Arilje, Požega, Lučani i Gornji Milanovac uključujući i rastuće potrebe privrede za vodom – precizira se u dokumentu za rani javni uvid.

Predlogom obuhvata PPPPN-a obuhvaćeno je oko 753 km2 na kojem je u 43 naselja, prema podacima popisa 2022. godine živelo oko 16.150 stanovnika, sa prosečnom gustinom naseljenosti od 7 stanovnika po km2. Sliv akumulacije Svračkovo obuhvata oko 437 km2 na delovima navedenih katastarskih opština.

Područje prostornog plana se nalazi u zapadnom delu Srbije, na pretežno brdsko–planinskom terenu sa znatnim učešćem površina preko 500 m nadmorske visine. Najviša nadmorska visina je vrh planine Mučanj 1.536 m n.v., ispod čijeg podnožja izvire reka Rzav, dok se najniža tačka od oko 300 m n.v. nalazi nizvodno od brane Svračkovo u dolini reke Rzav. Uzvodno od profila planirane brane Svračkovo granica Prostornog plana je određena morfološkom granicom sliva, koja ujedno predstavlja i granicu šire zone zaštite izvorišta. U nizvodnom delu granica Prostornog plana je određena građevinskim prostorom u podbranskom delu, koji obuhvata nizvodni deo nožice brane sa podbranskim objektima i infrastrukturnim pojasom duž priobalja Velikog Rzava, koji formiraju pristupni putevi, cevovod sirove vode i druga infrastruktura.

Brana Svračkovo planirana je na profilu Velikog Rzava severno od uzvišenja Lubina stena (opština Požega), oko 9,3 km uzvodno od ušća u Moravicu. Brana je planirana kao nasuta, sa centralnim glinenim jezgrom, dvojnim filterima, potpornim telom od kamenog nabačaja i injekcionom zavesom, građevinske visine oko 68 m. Šahtni preliv za evakuaciju velikih voda biće Qmpf=1190 m³/s sa kotom preliva 418,2 mnv i prečnikom prelivne ivice 26,6 m. Temeljni ispust biće kapaciteta 21,9 m³/s, koji pri KNU i prosečnom dotoku od 6,09 m³/s obezbeđuje pražnjenje akumulacije do kote 379 mnv. Garantovani ekološki proticaj (GEP) iznosiće od 0,7 m³/s do 1,03 m³/s, a male vode verovatnoće 95% i trajanja trideset dana iznosiće 0,7 m³/s, navodi se između ostalog u dokumentu za rani javni uvid.

Ukupna zapremina akumulacije, kako se dodaje, iznosiće 26,2×106 m³ sa korisnom zapreminom 19,3×106 m³.

– Akumulacija Svračkovo omogućiće da podsistem Rzav postane jedan od najznačajnijih regionalnih sistema vodosnabdevanja Srbije. Akumulacija je dimenzionisana da obezbedi prosečno 1200 l/s za vodosnabdevanje Arilja, Požege, Lučana, Čačka i Gornjeg Milanovca, kao i 860 l/s kontinualno za GEP, uz energetsko iskorišćavanje viška vode – ističe se u dokumentu.

Površine koje se potapaju zbog formiranja akumulacionog jezera (sve one ispod KMU=421,6mnv), ukupne površine oko 130 ha, sanitarno će se urediti što podrazumeva uklanjanje svih objekata, vegetacionog pokrivača, čišćenje terena, skidanje humusa i zatrpavanje i dezinfekciju nužnika.

U zoni I akumulacije Svračkovo, ukupne površine oko 163ha, definisaće se zemljište javne namene i uspostaviće se režim strogog sanitarnog nadzora. U zoni I akumulacije će se primenjivati režimi zaštite uređenja i korišćenja prostora koji zabranjuju izgradnju objekata i postrojenja koji nisu u funkciji vodoprivrede, čuvanja i održavanja objekata brane i akumulacije. Tokom izrade Nacrta Prostornog plana razmotriće se uslovi za uređenje priobalja za potrebe rekreativnog korišćenja akumulacije, uz prethodno pribavljanje mišljenja nadležnih ministarstava (vodni uslovi), odnosno javnog vodoprivrednog preduzeća i upravljača vodovodnog sistema, u koordinaciji sa ostalim korisnicima akumulacije (nadležnim organom jedinice lokalne samouprave i dr.).

Okvirna granica plana:

– na teritoriji Užica cele katastarske opštine Skržuti, Ravni, Nikojevići, Drežnik i Zbojštica;

– na teritoriji Arilja cele katastarske opštine Đedovac, Bjeluša, Visoka, Severovo, Radoševo i Kruščica;

– na teritoriji Ivanjice cele katastarske opštine Močioci, Brezova, Preseka i Maskova;

– na teritoriji Nove Varoši cele katastarske opštine Bela Reka, Jasenovo, Kućani, Negbina, Draglica, Gornje Trudovo i Ojkovica;

– na teritoriji Požege cele katastarske opštine Roge i Svračkovo;

– na teritoriji Čajetine cele katastarske opštine Alin Potok, Trnava, Sirogojno, Čičkova1, Drenova, Željine, LJubiš, Gostilje, Čajetina, Mešnik2 i Rožanstvo.

Dokument će na ranom javnom uvidu biti do 25. avgusta.

D.Aleksić, e-kapija